Trong số đầu tiên của báo Sài Gòn Giải Phóng năm Nhâm Thìn, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) Đinh La Thăng đã đề cập đến đề xuất thu phí xe là một trong những giải pháp mà cơ quan này mong muốn thực hiện khẩn trương, quyết liệt nhằm hạn chế tình trạng ùn tắc giao thông tại các thành phố.

Trong mẩu đối thoại ngắn với anh thợ hớt tóc quen trong một con hẻm nhỏ đường Nguyễn Kiệm, quận Phú Nhuận dịp tết, anh bức xúc nói với Thời báo Kinh tế Sài Gòn về phương án của Bộ GTVT về việc thu phí lưu hành giao thông cá nhân đường bộ đối với xe máy và ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống. Theo phương án này, mức phí cho xe máy được đề xuất từ 500.000-1.000.000 đồng/năm và mức phí xe ô tô từ 20-50 triệu đồng/năm.

Với mức phí đề xuất trên, anh thợ hớt tóc nhẩm tính, hằng năm anh sẽ phải dành tiền công từ việc cắt tóc cho khoảng 20 khách để đóng tiền phí cho chiếc xe máy được dùng để chở con đi học và đi các công chuyện gia đình. Anh cho rằng số tiền 500.000 đồng/năm có thể không là gì đối với các gia đình khá giả nhưng lại giúp gia đình anh lo được nhiều thứ khi cắt tóc vẫn là công việc tạo ra nguồn thu nhập chính cho gia đình anh.

Anh cũng đề cập với người viết về tính hợp lý, tính khả thi của mức phí 500.000 đồng/năm khi xe của anh vẫn bị dằn xóc mỗi khi chạy trên nhiều đoạn đường ngay tại trung tâm TPHCM; khi gia đình anh vẫn buộc phải dùng xe gắn máy cho công việc cá nhân, gia đình vì chất lượng xe buýt hiện tại vẫn còn nhiều việc phải bàn và các phương tiện giao thông công cộng hiện đại như tàu điện ngầm, xe điện… vẫn đang là mục tiêu phấn đấu của các thành phố Hà Nội, TPHCM… Anh đặt câu hỏi tại sao Bộ GTVT không nghĩ đến cách thu phí theo hướng chủ phương tiện nào sử dụng đường nhiều thì phải trả phí nhiều còn ai sử dụng đường ít thì trả ít (như hình thức thu phí tại các trạm thu phí hiện tại) mà cứ phải đánh đồng cào bằng một mức phí có các phương tiện cùng loại?

Có lẽ, chỉ những người có trách nhiệm tại Bộ GTVT, ngành giao thông mới có thể giải đáp được những thắc mắc của anh là câu trả lời mà người viết nói với anh thợ hớt tóc trước khi chúc anh một năm Nhâm Thìn được “vạn sự như ý”. Nhưng người viết vẫn suy tư về những câu hỏi của anh thợ hớt tóc khi trên đường trở về quận 1, và bị giật mình bởi tiếng còi xe hơi thúc giục chạy khi đèn giao thông đã chuyển sang màu xanh. Người viết quẹo vào đường Lê Duẩn và nhìn thấy một dự án cao tầng đang chuẩn bị được xây tại góc đường Hai Bà Trưng và Lê Duẩn.

Dọc đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, đoạn từ đường Nguyễn Du đến Huỳnh Thúc Kháng, đường Nguyễn Huệ và các con đường tại khu trung tâm TPHCM, nhiều cao ốc khách sạn, văn phòng cho thuê… cũng đang dần định hình. Chắc chắn rằng, khi được đưa vào sử dụng trong những năm tới, những dự án cao ốc này sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng kẹt xe tại khu trung tâm của thành phố được mệnh danh là trung tâm kinh tế của Việt Nam này.

Bộ GTVT vẫn đang loay hoay tìm các giải pháp giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông tại Hà Nội, TPHCM và các thành phố khác nhưng các cơ quan cơ quan phụ trách cấp phép xây dựng vẫn cứ cấp phép cho các dự án cao tầng mọc lên thì làm sao có thể giải quyết được tình trạng kẹt xe được. Nếu ví TPHCM là xe ô tô thì trên chính chiếc xe ô tô này đang có người đang nhấn ga và trong lúc đó cũng có người đang đạp thắng để rồi hơn ai hết hành khách là những người dân bị dật về phía trước mỗi khi xe thắng và ngả về phía sau mỗi khi xe tăng ga.

Việc phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan của nhà nước trong việc giải quyết một trong những nguyên nhân sâu xa của nạn kẹt xe tại khu trung tâm các thành phố tưởng chừng đơn giản nhưng lại trở nên quá khó để rồi một phương án dễ áp dụng là thu phí xe máy, xe ô tô cá nhân được tính đến cho dù đã bị nhiều ý kiến của người dân và chuyên gia phản bác?

TPHCM đã nhiều lần đề cập nhiều đến phương án phát triển các khu đô thị vệ tinh nhằm giãn dân ra xa khu trung tâm để giảm tình trạng kẹt xe. Tuy nhiên, sau nhiều năm mật độ giao thông tại khu trung tâm vẫn không ngừng tăng lên, vì do nhiều nguyên nhân, khi nhiều khu đô thị vệ tinh vẫn chỉ nằm trên giấy. Và nếu có khu dân cư mới thì giá nhà, căn hộ quá cao với khả năng của nhiều người, thiếu trường học, bệnh viện, các dịch vụ thiết yếu cho đời sống hằng ngày nên dân vẫn muốn ở khu trung tâm hơn.

Theo số liệu của một số cơ quan, gồm Sở GTVT TPHCM, có khoảng 1,4 triệu người rời TPHCM về quê trong dịp Tết Nhâm Thìn 2012 nhưng trong thực tế, số người từ tỉnh về TPHCM để làm việc chắc chắn còn lớn hơn rất nhiều vì còn rất nhiều người không có cơ hội, đủ tiền để về đoàn tụ trong dịp đặc biệt này. Trong những ngày sắp tới họ sẽ trở lại thành phố này để tiếp tục làm các công việc chính đáng để kiếm tiền nuôi sống bản thân và gia đình của họ, và nhiều người Sài Gòn cũng sẽ trở về nhà để chuẩn bị đi làm sau những ngày nghỉ tết dài. Khi đó, những con phố thưa xe, vắng người của Sài Gòn trong dịp tết sẽ lại đông đúc, ùn tắc như những ngày của năm Tân Mão.

Thiết nghĩ, nếu các thành phố thực hiện tốt kế hoạch phát triển các khu đô thị vệ tinh, phối hợp hiệu quả với các địa phương lân cận phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ và các ngành công nghiệp mà mỗi địa phương có thế mạnh để hạn chế số người tập trung quá đông vào một thành phố quá đông thì ít nhất cũng giúp làm cho ùn tắc giao thông tại các thành phố lớn ngày càng trầm trọng.

Kẹt xe tại các thành phố luôn là một vấn đề nan giải, đòi hỏi nhiều giải pháp khả thi, phối hợp đồng bộ hiệu quả giữa các cơ quan chức năng hơn là một cơ quan chuyên trách với các biện pháp chỉ giúp giải quyết phần ngọn của vấn đề. Hy vọng rằng Bộ GTVT, các cơ quan liên quan có những giải phát triển hạ tầng, phương tiện giao thông công cộng hợp lý giúp giảm bớt phương tiện cá nhân tham gia giao thông tại các đô thị một cách tự nhiên thay vì các biện pháp chế tài, mang tính bắt buộc mà xoay quanh đó người dân đặt rất nhiều câu hỏi nhưng chưa được trả lời một cách thỏa đáng.

Theo TBKTSG